Istanboel of Istanbul (Turks: İstanbul, uitspraak [isˈtɑmbul]?), vroeger Byzantium en Constantinopel geheten, is een stad in het Europese en Aziatische deel van Turkije.
Met 13 miljoen geregistreerde en een geschat aantal van 6 miljoen[bron?] niet-geregistreerde inwoners is Istanboel de grootste stad van Turkije en Europa. De stad bestaat uit 27 districten, die tezamen de hoofdstad van de gelijknamige provincie vormen.
Voor de herkomst van de Turkse naam İstanbul worden verschillende verklaringen gegeven. Hij zou van het Griekse Κωνσταντινουπολις (Konstantinoupolis) zijn afgeleid. Een andere verklaring is dat het van het Griekse εις την πολιν (Oudgrieks "eis tèn polin"; Middelgrieks "is tin polin") ("naar de stad") is afgeleid; in het Byzantijnse rijk werd Constantinopel immers vaak aangeduid als "de Stad". In het Latijn heette de stad CONSTANTINOPOLIS, in formeel Turks: قسطنطينيه Konstantiniyye, in veel Slavische talen sprak men van Tsargrad.
In Turkse folklore bestaat sinds eeuwen het populaire bijgeloof dat de naam Istanboel zou zijn afgeleid van İslam Bol (Veel islam) of İslam Bul (Vind de islam). Deze volksetymologische naamsverklaringen waren met name in trek tijdens de regeerperiode van sultan Mustafa III toen men de naam İstanbul verving door İslambol in officiële documenten.
De naam wordt in het Turks uitgesproken met de klemtoon op de tweede lettergreep. In het Nederlands is de klemtoon op de eerste lettergreep veel gebruikelijker.
[bewerken] Spelling in het Nederlands
Zowel de spellingsvariant 'Istanboel' als 'Istanbul' is volgens de Nederlandse Taalunie correct. Hoewel in het Turks een punt op de 'I' staat, wordt deze in het Nederlands normaal gesproken niet weergegeven. In het Turks is de correcte spelling met punt, omdat deze taal een extra letter kent, de I/ı (zonder punt), waarvan de uitspraak verschilt met de İ/i (met punt). De Taalunie raadt aan in het Nederlands geen punt op de hoofdletter in Istanboel te schrijven.
Heel af en toe treft men de oude naam Constantinopel nog aan. In bepaalde talen, zoals het Grieks, is dit nog steeds de meest gebruikte naam. | 
Afdrukken
PDF
